hulphond Archieven - ReisHond.nl

Plouf en de Tjoek-Tjoek

‘Tjoek-Tjoek’ zeg ik wanneer Plouf samen met mij op het perron op de trein zit te wachten. Ze reageert onmiddellijk, kijkt naar links en naar rechts, en bij het aanzien van de naderende trein, staat ze op. Zodra de trein tot stilstand is gekomen, gaat ze kwispelend met mij voor een deur staan. Reikhalzend kijkt ze naar binnen, nogal ongeduldig. Ze wil als eerste de trein in. Veel passagiers moeten er om glimlachen en laten haar voordringen. Plouf kun je echt niets weigeren.

Haar leven lang al heeft Plouf een hekel aan de auto. Daarom maken we voor het woon-werkverkeer zoveel mogelijk gebruik van de trein. Wanneer het niet al te druk is, vindt ze het treinreizen helemaal prima en relaxed. Ze hijgt af en toe als ze het wat warm vindt, maar in de regel gaat ze rustig liggen terwijl ze de mensen observeert en af en toe hoopt op een knuffel van een vreemde. De trein was een paar jaar geleden ook de plek waar ze rustig kon oefenen voor het grotere werk: het vliegtuig.

De aanloop naar de reis vindt Plouf ook al interessant. Ze heeft weliswaar een paar keer een tik op haar neus gehad van de toegangspoortjes die niet echt rekening houden met honden, maar daar is ze nu op voorbereid. Reizen is voor haar een spel. Regelmatig krijgt ze het commando ‘zoek lift’ en dan volgt ze de geleidelijnen op de grond totdat ze een glazen deur tegenkomst. Heel trots kijkt ze dan in de richting van de betreffende deur.

Op een station als Utrecht CS zijn er heel wat liften, dus daar krijgt ze regelmatig ‘nee’ te horen voordat ze dan maar weer verder loopt. Ze slikt het. Op een perron is het soms nog lastiger voor haar. Kiosken hebben ook glazen deuren maar die winkeltjes gaan niet omhoog of naar beneden. Plouf snapt dat nog niet helemaal. Maar ze vindt het leren en het doen gewoon leuk.

Mensen, en ook passagiers, zijn tegenwoordig behoorlijk individualistisch ingesteld. Wat er op de mobiele telefoon, de iPad of de laptop gebeurt, is veel belangrijker en interessanter dan de omgeving. Vroeger was dat anders. Toen had je nog eens een gesprek met een onbekende in de trein.

Wanneer Plouf en ik een coupé binnenkomen en we een plek uitzoeken, bij voorkeur met wat ruimte (dus twee banken tegenover elkaar) vraag ik altijd aan degene die dicht in de buurt zit, of hij/zij last heeft van de hond. ik heb nog niet meegemaakt dat iemand bezwaar maakte tegen deze witte hulphond met haar prinsessen-look. De vraag en het antwoord vormen regelmatig de start van een leuk gesprek.

Ineens praten reizende mensen die elkaar niet kennen weer met elkaar. We vinden het dan plotseling gezellig om gewoon te kletsen en te ontdekken terwijl het landschap aan ons voorbij glijdt. Soms gaat het gesprek over Plouf. Sommige passagiers hebben zelfs weleens van haar gehoord.

Maar heel vaak gaat het over bestemmingen, over gebeurtenissen, over belevingen. Een echtpaar uit Huissen vertelde over hun dagje uit naar het Rijksmuseum, een man uit Ede had het over zijn kleinkinderen, een Amerikaanse student legde uit wat hij in Wageningen studeerde, en een oudere dame was heel enthousiast over haar bezoek aan het Filmhuis in Arnhem.

Het traject is te kort om alles te vertellen, alles te horen. Medepassagiers hebben verrassende verhalen. Ik zit vaak in de trein van Nijmegen richting Schiphol, waardoor ik ook veel met vakantiegangers weg mag dromen. En dat alles dankzij de aanwezigheid van een hond.

Treinreizen is leuk. En ja, de trein is soms wat vertraagd. Af en toe kom je wat later aan dan je had gedacht. Maar met de auto heb je iedere keer opnieuw te maken met files. Die zie ik regelmatig terwijl ik in de coupé ongestoord voorbij raas. En een ander nadeel: de liften op de stations doen het niet altijd. Ik probeer Plouf geen trap te laten lopen. Soms kan het even niet anders. De voordelen van treinreizen wegen echt wel op tegen de nadelen. En de Nederlandse Spoorwegen laten hun treinen al zo’n tien jaar rijden op groene stroom, dus het is ook nog eens duurzamer dan met de auto.

Een hulphond reist gratis mee in de trein. Een dagkaart voor een ‘normale’ grote hond kost € 3,70. Die mag dan de hele dag mee. Een hond moet wel een beetje oppassen in de trein. Plouf ligt graag in het gangpad. Dan neemt ze geen zitplaats in beslag en heeft ze een goed uitzicht.

Pas wanneer je een hond meeneemt kom je er achter hoeveel mensen er steeds doelloos heen en weer lopen in de trein en daarbij en passant bijna op de poten of staart van de hond trappen. Ik noem ze met enige irritatie ‘treinlopers’. Ook kun je een hond niet altijd meenemen. De grote passie van Plouf is zwemmen. Nat en onder de modder wordt zij niet zo gewaardeerd in de trein, dus dat moet ik wel altijd goed plannen.

Plouf is echt een treinhond. Ze is altijd vrolijk als ze weer mee mag. De woorden ‘Tjoek-Tjoek’ betekenen voor haar dat we samen op avontuur gaan. De auto laten we zoveel mogelijk staan omdat treinreizen, ook privé, voor ons beiden heel comfortabel is.

Plouf in het Arctische noorden

In januari maakte Plouf haar meest noordelijke reis. Ze belandde op 69°36’NB, 400 kilometer boven de Poolcirkel, in het Noorse stadje Tromsǿ. Deze stad op het eiland Tromsǿya is de poort naar de Noordpool, het punt dat iets meer dan 2000 kilometer hoger ligt. Hiervandaan vertrokken vroeger ontdekkingsreizigers om Arctica te onderzoeken.

Transavia

Plouf is wat minder avontuurlijk dan de reizigers van weleer en vloog heel comfortabel vanaf Schiphol met Transavia. Het is een rechtstreekse vlucht van drieënhalf uur. We waren met z’n tweeën, plus Plouf erbij. We zaten op de eerste rij, dus Plouf had alle ruimte om languit aan onze voeten te liggen tijdens de vlucht. Ze vindt vliegen helemaal prima. Als gecertificeerde hulphond kan ze gewoon mee in de cabine en Transavia gaat daar erg zorgvuldig en fijn mee om.

Zelfs op het vliegveld liep alles mooi vlot om 5 uur in de ochtend. Inchecken, snel weer naar buiten om nog een laatste plasje te doen, vervolgens door de security heen, waar Plouf gefouilleerd werd. Dat laatste vond ze wel leuk. En toen was het rustig wachten tot we aan boord konden.

Poolnacht

De Poolnacht doet iets met het bioritme van een hond. Van eind november tot half januari komt de zon niet op in Tromsǿ. Wij landden op de voorlaatste dag van die Poolnacht en de dag erop konden we Soldagen meemaken, de eerste keer dat de zon weer boven de horizon verscheen en een roze-oranje gloed over de bergen en de besneeuwde vlaktes wierp. Daarna was er steeds daglicht van 10.30 uur tot 13.30 uur. Een mens kan op een klokje kijken en snapt het wel. Plouf begreep er niet zoveel van.

Wat ze wel begreep, was dat de massa’s sneeuw die iedere dag weer ververst werden door nog meer sneeuwval, heel uitnodigend waren om in te spelen, en weer te spelen. Het was niet zo koud, iets van 10 graden onder nul, en Plouf had helemaal geen zin in schoentjes en een jasje.

Ze wilde zelfs zwemmen in de koude Arctische zee, maar om te voorkomen dat ze daarna zou veranderen in een wandelende ijspegel, hebben we dat maar niet toegestaan. Haar dagelijks bad was een heus sneeuwbad, dit tot vermaak van veel mensen die maar al te graag met haar op de foto wilden.

Hondonvriendelijk

Het hotel was erg fijn. Huisdieren waren er gewoon welkom. Plouf kreeg bij aankomst van de receptionist meteen een hondenkoekje en er waren zelfs deurhangers om de schoonmaak te attenderen op het feit dat er een hond in de kamer was.

In de lange gangen kon ze heerlijk en ongegeneerd achter haar balletje aan rennen en we kregen ook wat folders met informatie over waar het leuk was om het haar te wandelen.

Voor de rest was Tromsǿ behoorlijk (hulp)hondonvriendelijk. Alhoewel Noren gek op honden schijnen te zijn, ontstond er bij ieder restaurant en ieder museum een discussie over het toelaten van de hulphond. Ook in Noorwegen geldt dat hulphonden niet geweigerd mogen worden. Dat moest keer op keer uitgelegd en bewezen worden, en soms ging dat gepaard met felle discussies. Dat iemand de regels niet kent kan gebeuren, maar dat die persoon dan ook niet bereid is om navraag te doen is niet uit te leggen. Uiteindelijk zijn we stamgast geworden bij twee fijne restaurants met lekker eten waar Plouf als hulphond meer dan welkom was, en waar ze ook iedere keer een bakje water voorgeschoteld kreeg: Kaia bar & bistro en Egon.

De Tourist Shop Tromsǿ verdient op haar beurt ook een complimentje: alle honden zijn daar welkom. Het staat zelfs aangekondigd op de deur.

Fjellheisen

Een brug verbindt het eiland Tromsǿya met het vasteland. Dat was de kans voor een mooie wandeling voor Plouf. Aan de andere kant van de brug staat de IJszeekathedraal, waar Plouf met heel veel mensen op de foto moest.

Iets verderop is een kabelbaan, Fjellheisen, waarmee we de berg op konden om vanaf een hoogte tussen 421 en 642 meter uit te kijken over Tromsǿ enerzijds en maagdelijke, besneeuwde poollandschappen anderzijds. Plouf mocht los en rende, ploeterde en rolde door de sneeuw, helemaal blij. Op dat moment kwam voor de eerste keer de zon tevoorschijn. Een beter moment en een betere plek hadden we niet uit kunnen kiezen.

Bij de uitstapplaats van de kabelbaan was het nog druk, ook in het restaurant wat daar lag, maar des te meer we naar boven liepen door de sneeuw, des te minder mensen er waren. Plouf keek af en toe om zich heen, op zoek naar eventuele speelkameraadjes, maar ze was echt de enige hond in de sneeuwvlakte.

Aurora borealis

Een prachtig natuurverschijnsel waar dit gebied om bekend staat is het Noorderlicht. De eerste avond al was het raak en Plouf stond, net als vorig jaar in Fins Lapland, model onder het groene licht, vlak voor de ingang van het hotel. Ik had zelf amper de kans om haar te fotograferen want iedereen drong voor om met haar te poseren. Geen zorg. We werden verwend want vrijwel iedere avond trakteerde de natuur ons op dit magische verschijnsel waar je amper genoeg van krijgt.

Kilometers door de sneeuw

Plouf heeft heel wat kilometers afgelegd op het eiland. Ze kende de weg in het centrum van het stadje en in de haven al snel uit haar hoofd, maar we zijn ook veel aan de wandel geweest op de rest van het eiland. De sneeuw maakte alles mooi voor ons en leuk voor haar.

Het Poolmuseum mocht Plouf aanvankelijk niet in, omdat de receptioniste bang was dat ze de opgezette dieren, en vooral de reusachtige en volgens haar kostbare ijsbeer, zou aanvallen. Plouf interesseerde al die jachttrofeeën helemaal niets. Ze keek niet eens naar het kleine ijsbeertje dat eigenlijk best wel wat op haar leek. Op een foto in het museum zie je sledehonden van expedities van een eeuw geleden. Eén van de honden, vooraan, had wel wat weg van Plouf.

Aan de andere kant van het eiland ligt het Arctische universiteitsmuseum, waar we na een flinke winterse wandeling aankwamen en waar Plouf een stuk meer welkom was dan in het Poolmuseum. Maar ook daar reageerde ze niet op poppen, opgezette zeehonden of ijsberen. Het enige wat haar aandacht wist vast te houden, was een tekenfilm die op een groot scherm werd afgespeeld en waarin tijdens een presentatie van de evolutie steeds andere dieren voorbij kwamen lopen. Dat vond Plouf toch wel heel vreemd.

Eerlijk gezegd vond zij, in tegenstelling tot de meeste bezoekers, de wandeling naar en van het museum leuker dan de tentoonstellingen zelf. Stedentrips en vakanties waardeert ze, zolang er voor haar ook wat fijns te doen is.

Water en sneeuw

Plouf is dol op water en sneeuw. Gelukkig voor haar viel er toen we eind januari terug kwamen in Nederland meteen weer een pak sneeuw, waardoor de pret nog even kon doorgaan.

Plouf en het overherfsten

Overwinteren in Frankrijk klink erg leuk. Overherfsten eigenlijk ook wel. Nu is een hele herfst wel erg lang. Toch reisden Plouf en ik afgelopen najaar even een weekje af naar de Aveyron, en wel naar het oude stadje Rodez.

Air France KLM

Vakanties van Plouf beginnen vaak met een vliegreis, zo ook nu. Het werd een Air France KLM vlucht van Amsterdam naar Toulouse. Op Schiphol werden we door een grondstewardess uit de rij gehaald om versneld in te checken. Dat was heel welkom, want het scheelt stress voor Plouf. En hiernaast had ze daardoor nog ruim de gelegenheid om even naar buiten te gaan en te plassen op een grasveldje, alvorens door de securitycheck te gaan.

We mochten als eersten aan boord en ik had twee stoelen geboekt. Plouf mag weliswaar niet op de stoel zelf zitten, maar ze had nu volop ruimte op de grond zonder medepassagiers tot last te zijn. Plouf vindt vliegen helemaal prima. In het begin en vooral tijdens de take-off vindt ze het weliswaar wat spannend, maar eenmaal in de lucht ligt ze meestal met haar kop langs het gangpad iedereen te observeren. Alleen het landen vindt ze akelig, maar goed, daarna mag ze er ook uit.

Rodez

We mochten nog anderhalf met de auto van Toulouse naar Rodez. Autorijden vindt Plouf niet fijn, maar we werden opgehaald door vriendin Timo dus we konden samen op de achterbank zitten. Dat vindt ze ongeveer acceptabel.

Eenmaal in Rodez moest Plouf even wennen aan het huis waar we zouden logeren, en vooral aan de kat des huizes. Deze had nog nooit een hond van zo dichtbij gezien. Plouf wilde even vrolijk gedag zeggen maar daar was Tichat niet van gediend. Geen punt. Plouf heeft haar best gedaan om de kat gewoon te negeren, en dat ging goed.

Rodez is een kleine stad die al 2.500 jaar bestaat, gebouwd op een heuvel. Er wonen 26.000 mensen. 29% van de Fransen heeft een hond, dus reken maar uit hoeveel honden hier leven. Plouf was er op haar plek, want na de Duitse herder is de Golden retriever de favoriete rashond in Frankrijk.

Plouf vond het heerlijk daar. In het centrum, niet ver van huis, ligt een park, de Jardin du Foirail, waar ze regelmatig over het gras kon rollen en Franse honden kon ontmoeten om mee te spelen.

Aan de rand van het park ligt het museum Pierre Soulages. Tien jaar geleden werd het museum geopend, in aanwezigheid van de kunstenaar zelf. Hij overleed in 2022 op 103-jarige leeftijd. Een groot deel van zijn werk kenmerkt zicht door schilderijen die bestaan uit zwarte lijnen en minimale vormen.

Plouf voor één van de werken van Soulages

Plouf mocht als hulphond mee het museum in maar had eerlijk gezegd weinig interesse in die grote tableaus die dankzij de lichtinval kleuren lijken te vertonen. Het effect wordt ook weleens zwart licht genoemd. Sommige bezoekers hadden ook meer interesse in Plouf dan in de kunstwerken.

Plouf vond het interessanter om de uit de 13^e eeuw stammende en uit rode zandsteen gebouwde kathedraal Notre-Dame de Rodez van binnen te bekijken. Het was er koel, een beetje donker, ruim, en ze kon naar al die bezoekers staren. Die mensen keken ook terug, zich afvragend wat een hond in de kerk deed. Een priester kwam voorbij en liet ook zijn blik vallen op Plouf. Hij zag haar hulphond-hesje en glimlachte vriendelijk. Heel vroeger waren honden altijd welkom in kerken. Tegenwoordig wordt daar onnodig moeilijk over gedaan.

De klokkentoren reikt met 87 meter naar de hemel en is de hoogste van Frankrijk. We hebben niet eens gekeken of we naar boven konden. Traplopen is voor een hond die al wat ouder aan het worden is niet de meest gezonde bezigheid. En vanaf de begane grond was de kathedraal al indrukwekkend genoeg.

We hebben heerlijk geslenterd door dit provinciestadje, steeds opnieuw. We logeerden in het centrum dus we hadden een mooie uitvalsbasis om steeds weer wat nieuws te ontdekken, van historische gebouwen tot restaurants waar ook Plouf met open armen werd ontvangen. We hebben ook een rondleiding gehad om de art deco invloeden op de architectuur van honderd jaar geleden te ontdekken.

Pelgrimstocht

Eén keer zijn we de stad uit geweest, met de auto, om 40 kilometer verderop een etappeplaats van de pelgrimstocht naar Santiago de Compostella te ontdekken. We hebben geen deel van de tocht gelopen. Plouf houdt wel van wandelen, maar enkel en alleen als het op het strand is of in de sneeuw. Struinen in de bergen vindt ze helemaal niets en dan wil ze spontaan iedere paar honderd meter uitrusten terwijl ze achterom kijkt, in de hoop dat we gauw weer terug gaan.

De etappeplaats heet Conques. In dat gehucht ligt weer een verbinding met Pierre Soulages, die in de 12^e eeuwse abdijkerk van Sainte Foy in de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw de meer dan honderd glas-in-loodramen verving. Ook hier paste hij zijn minimalistische stijl toe, met eenvoudige vormen in vele tinten wit en grijs.

In de abdijkerk, voor de ramen van Soulages

Plouf mocht de abdijkerk betreden, er omheen snuffelen, plassen zelfs, en uiteindelijk neerstrijken op een terras voor de enorme en indrukwekkende kerkdeuren die zich al bijna duizend jaar openen en sluiten voor gelovigen en bezoekers. Na een bak water verorberd te hebben moest ze toch even voor dat stukje historie poseren. Op de foto zie je haar amper.

Toulouse

Vakanties gaan voorbij, zo ook het verblijf in de Aveyron. Op een gegeven moment moesten we weer inchecken voor een Air France KLM vlucht terug naar Amsterdam. Toulouse is een prachtig vliegveld voor honden omdat er grasvelden zijn aangelegd voor de terminal.

Ook op dit vliegveld werden we er uitgepikt door een grondstewardess om vooral snel en makkelijk door het proces van inchecken en security te gaan. We waren ruim voor alle anderen aan boord. Daardoor konden we nog even een foto maken van Plouf in een lege Embraer 190. Plouf lag na het opstijgen al snel te snurken na een voor haar best inspannende vakantie.

Plouf en het Texelse Slufterlicht

Plouf was nog nooit op Texel geweest. Texel is natuurlijk een eiland, en derhalve omgeven door zee en daarnaast voorzien van lange en brede stranden. Voor een golden retriever is dat de ultieme vakantiebestemming.

Eerder deze maand mocht Plouf dan mee. Na de voor haar (te) lange rit naar Den Helder rook ze de zee. Vanaf de boot keek ze naar de golfjes en droomde ze vast al van de eerste duik in het zoute water.

Met een groep schrijvers mocht ik vijf dagen doorbrengen op het eiland om mee te werken aan een boek, een verhalenbundel. Ieder z´n eigen verhaal, zestien in totaal, met als thema één van de Waddeneilanden. De titel van dit boek, de zevende al in de reeks, is bedacht door medeschrijver Yolanda: ´Slufterlicht´. Het verschijnt in mei volgend jaar en de opbrengsten gaan naar een mooi doel: Tesselhuus.

Plouf had pech. Ze werd ziek. Ze verloor wat bloed dat spontaan uit haar darmen leek te stromen, en de eerste dag laat op de avond zat ze al bij de dierenarts. Ze had koorts en had waarschijnlijk een virusinfectie opgelopen. Voor de actieve Plouf werd het verblijf noodgedwongen waar een vakantie eigenlijk voor bedoeld is: rust en nog eens rust.

Zwarte Mika

Mijn verhaal in het boek zal ‘Zwarte Mika’ heten. Het gaat voor een deel over de Georgiërs die in de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog op Texel waren gestationeerd. De Duitsers hadden hen de keuze gegeven tussen vreemde krijgsdienst (Wehrmacht) of krijgsgevangenschap met een bijna zekere dood tot gevolg. Deze mannen hadden om te overleven voor de eerste mogelijkheid gekozen. In april 1945 kwamen ze in opstand tegen de Duitse bezetters en de meesten van hen werden gedood. Ze liggen begraven nabij Oudeschild. Toen het na twee dagen ietsje beter ging met Plouf, ze geen koorts meer had en steeds maar weer knuffels aansleepte om te spelen, zijn we daarnaartoe gegaan. We hadden een hotel in Den Burg dus het was geen grote en belastende expeditie voor haar.

De gesneuvelde Georgiërs liggen onder rozenstruiken waarvan sommige nog in bloei stonden begin november. Plouf heeft als veteranenhond respectvol geposeerd voor de namen van deze mannen, en voor het monument. Hoe goed of hoe fout deze soldaten waren, doet er vandaag niet meer toe. Ook zij probeerden de oorlog te overleven. Ze wilden niet voor de nazi’s vechten maar ook niet terugkeren naar de Sovjet-Unie om vermoord te worden onder het bewind van Stalin.

Oudeschild

De volgende dag stond Plouf heel vrolijk en blij op. Ze had weliswaar nog wel diarree maar ze was het thuisblijven overduidelijk zat. Het dorp Oudeschild speelt ook een rol in mijn verhaal, dus we hebben daar een stukje gewandeld door het dorp, in de haven en langs het wad.

Het was mooi weer en de warme zon maakte het bijzonder aangenaam buiten. Plouf heeft lekker liggen rollen in het gras. Af en toe keek ze triest naar die zee die zo dichtbij was, maar die net nog even een stap te ver was voor haar.

Op de laatste dag uiteindelijk mocht Plouf nog eens mee naar Oudeschild, nu om het prachtige museum Kaap Skil te bezoeken. Hier liggen ware schatten die 400 jaar lang op de zeebodem voor Texel hebben gelegen, waaronder een prachtige trouwjurk. De echte ligt dan wel in een vitrine, maar Plouf mocht even poseren in/achter een mooie replica. Een jutter vertelde prachtige verhalen. Voor mensen was dat heel boeiend. Plouf viel er echter bij in slaap, dromend van het moment dat ze zelf weer naar het strand zou mogen. Een vakantie op een eiland zonder de zee in te duiken is immers geen echte vakantie.

Paal 15

Na het museumbezoek hadden we nog wat tijd over. Plouf zat boordevol energie na rustige dagen. Dus zijn we naar Paal 15 gereden, aan de Noordzeekust. Brave Plouf was zodra we de auto uit kwamen meteen al onrustig. Ze zag het zand, de duinen, en ze wist dat de zee erachter lag. Zodra die in zicht kwam, stoof ze weg. Ze keek een paar keer om, wachtend op de bevestiging om door te mogen rennen, en weldra lag ze in het heerlijke water. De zon stond al wat lager aan de hemel en Plouf genoot volop van het vakantiegevoel. Dit was letterlijk een golden hour. Eindelijk! Springen, duiken, rennen, schudden, kwispelen. Ze was zo blij en dankbaar.

Ze ging zelfs zonder morren mee toen we aanstalten maakten om terug te lopen naar de auto. Voor haar is dat een unicum. Ze kon het evenwel niet laten om op het laatste moment drijfnat lekker in het zand te rollen.

’s Avonds tijdens het eten lag Plouf tussen de tafels op de grond. Ze ademde rustig en af en toe hoorde je haar snurken, nog steeds nagenietend van dit vakantiedagje. Verder dan Den Burg, Paal 15 en Oudeschild zijn we niet gekomen teneinde haar de rust te geven die ze verdiende. Ik had nog graag het natuurgebied de Slufter met haar ontdekt, of een foto van haar gemaakt voor de vuurtoren. Dat was gewoon net even te ver voor een niet heel fitte hond. Gelukkig hing er een grote foto van deze vuurtoren in de badkamer van de hotelkamer. Plouf mocht even poseren.

Het verhaal over zwarte Mika is nog niet af. Het duurt dan ook nog een half jaar voordat het boek verschijnt. Voorlopig zijn we ook druk met het geven van presentaties in het kader van ons boek ‘Hulphond met een missie’. Maar één ding is zeker: ook Plouf staat op de foto van de schrijvers op de achterkant van dit nieuwe boek.

Plouf en Plouf

‘Plouf’ is het Franse woord voor ‘plons’. Het is een naam die goed past bij golden retrievers en andere honden die gek zijn op water. Begin september mocht Plouf naar het Franse dorpje Dannemois, voor een bezoek aan het landgoed waar de oorspronkelijke Plouf woonde, de hond naar wie zij is vernoemd.

Het landgoed, bestaande uit een middeleeuwse watermolen en een flink stuk grond, behoorde toe aan de zanger Claude François, die in de jaren 60 en 70 de Franse hitlijsten aanvoerde totdat hij verongelukte in 1978. In dit domein kon hij de drukte van de showbusiness ontvluchten en tussen de concerten door met zijn familie verblijven. Het is aan de rand van het zwembad op het landgoed dat hij in 1967 het nummer ‘Comme d’habitude’ schreef, dat later gecoverd zou worden door Paul Anka, Frank Sinatra en duizenden anderen onder de titel ‘My way’.

Claude François had een cocker spaniël met de naam Jicky. Slechts weinigen herinneren zich die naam nog, maar velen kennen de hond. Het speelse dier had de gewoonte om gevraagd en ongevraagd een aanloopje te nemen om in het zwembad te springen. Wanneer de gasten van de zanger de bijbehorende plons hoorden, werd er keer op keer luidkeels ‘plouf!’ geroepen. Al snel werd dat de bijnaam van de cocker en ging de oorspronkelijke naam verloren.

Zelf ben ik in Frankrijk opgegroeid en als tienjarig jongetje was ik al fan van de zanger. Dat is nooit overgegaan, zelfs niet 47 jaar na zijn dood. Ik verzamelde toen al alles wat maar uitkwam van hem. Ik verwijs niet voor niets naar Claude François en zijn Plouf in mijn boek ‘Hulphond met een missie’.

Claude François is nog steeds populair in Frankrijk. Zo werden twee van zijn hits afgespeeld tijdens de opening van de Olympische Spelen in Parijs en zijn er inmiddels bijna 200 boeken over hem verschenen. Mijn vorige honden heetten Lady, Filou en Makina, maar toen in 2018 een spierwitte golden retriever bij mij kwam, noemde ik haar Plouf. Dat was enerzijds een eerbetoon aan de zanger, en anderzijds een knipoog aan de liefde voor water, die zich weldra zou ontwikkelen. Als Plouf niet van water had gehouden, hetgeen ook bij goldens weleens voorkomt, was het een wat vreemde naam geweest.

De watermolen van Dannemois staat er nog steeds, iets ten zuiden van Parijs. Na een periode van verval is het in ere hersteld en is het net zo ingericht als ten tijde van de artiest, met de oorspronkelijke meubels en details. Het is een museum waar fans en nieuwsgierigen graag komen om in die magische wereld van de jaren 60 en 70 te duiken. Aan de rand van het kleine dorp bevindt zich de begraafplaats waar Claude François samen met zijn ouders is begraven. Zoveel jaar na dato is het graf nog altijd dag in dag uit bedekt met bloemen.

Met Plouf en een vriend maakten we de reis naar Dannemois. Zelf ben ik er al meerdere keren geweest, maar voor Plouf was het de eerste maal. In het rustige dorp aangekomen reden we naar het graf, om daar bloemen neer te leggen. Het was er doodstil. Een bronzen standbeeld van Claude François waakt over zijn graf, naast het borstbeeld van Chouffa, zijn moeder. Aan de zijkant van het familiegraf staan gouden letters gegrift in het marmer. ‘Claude François – 1 Février 1939 – 11 Mars 1978’. Het was mooi weer, en toen we aanstalten maakten om naar de watermolen te gaan, kwamen er alweer andere mensen aan. Iedere dag opnieuw. Zo lang al.

Aangekomen bij de watermolen liepen we door de poort waar hij altijd doorheen ging. We konden meteen aansluiten bij de rondleiding. De wereld van Claude François ging voor ons open. De zitkuil met de open haard van de ‘maison américaine’ waar hij zijn gasten ontving, lederen meubels uit de jaren 70, antieke stukken, kunst die de zanger waardeerde, zijn piano, zijn bed, gebruiksvoorwerpen, het gigantische zee-aquarium… het was alsof de tijd stil was blijven staan.

Plouf mocht overal komen, overal poseren voor een foto. We stonden bij het zwembad waar haar naamgenoot zo graag in sprong. Dat plonzen had ze ook wel willen doen maar dat was net een stap te ver. Het landgoed is minder groot dan toen. Een deel is verkocht om huizen te bouwen. Maar wat er nog ligt, is prachtig aangelegd.

Plouf ging op de foto op een bankje waar de zanger in de jaren 70 ook eens op poseerde. Hetzelfde bankje, op hetzelfde tegelplateau, met dezelfde treurwilgen en de molen op de achtergrond. De bomen zijn een stuk groter inmiddels, maar voor de rest is alles nog net als toen.

Plouf poseerde voor het rad van de watermolen en langs het riviertje ‘l’École’ dat door de tuinen stroomt. Ze stond model in de kelderruimte waar een tentoonstelling is ingericht van kostuums die Claude François en zijn danseressen (de Clodettes) droegen tijdens de vele optredens. Een paar jaar terug was ik naar een veiling in Parijs geweest waar enkele van zijn spullen werden verkocht. Ik wilde ook zo’n pak bemachtigen. Het kledingstuk waar ik mijn zinnen op had gezet (het zilverkleurige pak rechts achter Ezra op de foto) ging uiteindelijk weg voor 42.000 €, plus belasting en kosten voor het veilinghuis. Ik heb er van afgezien. Er werd gelukkig veel opgekocht door de eigenaren van de watermolen, ter verrijking van de tentoonstelling.

In een deel van de watermolen is een fijn restaurant ondergebracht, waar we ontspannen konden afsluiten in de zon, naast het nog steeds draaiende houten rad. Er worden regelmatig Claude François evenementen georganiseerd. Dinnershows genieten er veel belangstelling en zijn al maanden tevoren volgeboekt. Dan treden er dubbelgangers op in een prachtige sfeer. Daar ben ik ook geweest.

Plouf en Plouf. In het levensverhaal van Plouf, hier en op haar Instagram-account, hoorde deze bijzondere en nostalgische ontmoeting gewoon even thuis. Haar naamgenoot heeft ze niet ontmoet na die tientallen jaren, maar het eerbetoon was er niet minder om.

Luitenant Plouf

Deze blog gaat over de rol die Plouf vervult als ambassadeur, en tegenwoordig als luitenant. In mijn boek ‘Hulphond met een missie’ meld ik dat assistentiehonden weliswaar een bekend verschijnsel zijn in onze maatschappij, maar dat ze nog lang niet zijn ingeburgerd.

Evenals andere hulphonden, laat Plouf zien wat een helpende hond allemaal doet. Met meer dan een miljoen weergaven per jaar op haar Instagram-profiel, veel lezers van haar blogs en uitstekende recensies over het eerder genoemde boek, toont zij haar leven.

Overdag is Plouf aan het werk bij Defensie, in een kantooromgeving, samen met mij. Ze doet overal aan mee, en als dat even niet kan, kijkt ze rustig toe. Collega’s zijn gewend aan haar en ze vergezelt me naar vergaderingen, naar de eetzaal en naar andere locaties. Ze vindt het leuk om af en toe even te buurten bij mensen die ze goed kent en die vrijheid krijgt ze ook. Die witte hond met een blauw-geel hesje hoort er gewoon helemaal bij.

Een paar weken geleden werd die integratie nog eens extra benadrukt bij haar bevordering. Tijdens een ceremonie waar enkele tientallen collega’s aan deelnamen, kreeg Plouf een nieuw dekje en werd ze gepromoveerd. Door het kledingbedrijf van Defensie was een hesje op maat gemaakt, in dezelfde stof als de gevechtstenuen van de landmacht en de luchtmacht. Haar naam stond er zelfs op, net als bij militairen, geborduurd op een naamlint met klittenband.

Collega’s die het nieuwe hesje hebben gemaakt

De generaal was op bezoek voor de bevordering. De kolonel las formeel de beschikking voor waar onder meer de volgende tekst in stond:

“… besluit, vanwege het bekleden van een functie waaraan die rang is verbonden, te bevorderen tot het beroepspersoneel van de Krijgsmacht, met ingang van 3 september 2025, tot tweede-luitenant, assistentiehond Plouf.”

Vervolgens werd door de generaal het rangonderscheidingsteken behorende bij tweede-luitenant op het dekje geschoven: een gele ster. In zijn toespraak lichtte de generaal toe wat een luitenant nu eigenlijk is. Het woord komt van het Franse ‘lieu-tenant’, plaatsvervanger dus, of assistent. Een toepasselijkere rang is er niet. Zijn afsluitende woorden luidden:

“Moge je nieuwe rang niet zozeer je taken verzwaren, maar vooral bevestigen wat wij allang weten: dat jij een onmisbaar onderdeel bent van deze roedel.”

Sindsdien loopt Plouf op de kazerne in haar eigen uniform, maar wel met voor haar borst een blauw-gele bandana die haar herkenbaar maakt als hulphond. Een militair dekje met een ster is een fantastische blijk van erkenning en waardering, maar heeft geen officiële waarde. Het onderscheidt haar niet als assistentiehond.

Kort geleden raakte Plouf de ster alweer kwijt. Een luitenant van de luchtmacht vond het beter dat Plouf als luchtmachter zou rondlopen. Dus deed hij een schuifpassant bij zichzelf af om hem bij Plouf op te doen. Toen ze eventjes later op de foto mocht met staatssecretaris voor Defensie Gijs Tuinman, stond ze er als luchtmacht-luitenant, met een streep in plaats van een ster. De toon is hiermee gezet, want sommige militairen wachten nu op een kans om weer een andere schuifpassant bij haar op te doen.

Inmiddels beschikt Plouf over een hele garderobe. Natuurlijk heeft ze haar officiële assistentiehond-hesje en een bandana. Dat draagt ze buiten de poort van de kazerne. Er ligt een hondenbadjas voor haar in de kast, als ook een jasje voor extreem koud weer. Ze heeft het militaire hesje ook nu, in tweevoud. Eén met zwarte letters voor dagelijks gebruik, en een met gouden letters voor als ze er iets netter bij moet lopen. Afgelopen week stond ze in de Erecouloir tijdens Prinsjesdag. Toen droeg ze het door modehuis Moorman speciaal ontworpen dekje voor veteranen-hulphonden: blauw met oranje.

Terwijl de koets met de koning en de koningin afgelopen week op Prinsjesdag voorbij reed, stond Plouf op de eerste rij in de Erecouloir. Er was veel marsmuziek, er kwamen grote paarden en veel soldaten voorbij, maar ze bekeek het allemaal op haar gemak. Passerende militairen, Kamerleden en ook leden van de koninklijke familie konden hun glimlach niet onderdrukken toen ze die witte hond zagen tussen al die uniformen. Plouf is inmiddels wel ingeburgerd.

Plouf, een gelezen hond

Plouf is geen be-lezen hond, ook al doet de foto waarop zij een poging doet om het nieuwe boek van Marianne Leerkes te lezen, anders vermoeden. De foto is begin augustus genomen in Deventer, tijdens de 35^e Deventer Boekenmarkt, de grootste boekenmarkt van Europa. Het was goed weer en er waren meer dan 100.000 bezoekers op de been om de vele boekenkramen af te lopen op zoek naar dat ene, mooie of uitzonderlijke boek.

Dat Plouf wel een ge-lezen hond is, bewees zij tijdens deze happening. Samen met andere auteurs van Uitgeverij Droomvallei bemande zij een kraam langs de IJssel, waar haar eigen boek ‘Hulphond met een missie’ te koop was. We spraken samen met bezoekers, waarbij ik ze voorstelde aan deze bijzondere hond die zelf een boek heeft geschreven. Met een beetje hulp weliswaar, maar het gaat wel over ons gezamenlijke leven.

Op deze zonnige dag had Plouf knuffelverlof. Dat betekent dat ze weliswaar in dienst was als hulphond, maar dat ze los liep en dat iedereen die dat wilde haar mocht knuffelen. Daar heeft ze echt wel van genoten. Het haalde de stress van de drukte ook weg, bij haar en bij mij. Plouf heeft veel geposeerd voor mensen die met haar op de foto wilden. Af en toe werd het haar wat te veel, en dan ging ze even uitrusten achter de kraam.

‘Hulphond met een missie’ loopt goed. Het verhaal over uitzendingen, over PTSS en over hulphonden is alweer twee maanden geleden verschenen. De derde druk begint langzamerhand op te raken. Op Hebban, de website met boekrecensies, scoort het boek na 21 beoordelingen maar liefst 4,9 punten op 5. Namens koning Willem-Alexander hebben we onlangs een brief mogen ontvangen waarin hij benadrukt dat een hulphond er niet voor niets is. Naar aanleiding van een bijzondere ontmoeting een jaar geleden, hadden we de koning en koningin na het verschijnen een exemplaar van het boek aangeboden.

Plouf en ik hebben in twee maanden tijd veel lezingen gehouden en er staan er nog meer gepland. Het is leuk om te doen. Steeds meer mensen raken op deze wijze bekend met het fantastische verschijnsel ‘assistentiehond’.

De royalty’s van de verkoop van het boek gaan integraal naar Stichting Bultersmekke Assistancedogs, de instantie waar Plouf zelf ook is opgeleid. Met dit geld kunnen andere mensen geholpen worden met een hond. In de eerste maand na het verschijnen van het boek, vertegenwoordigden deze royalty’s al een bedrag van 1.000 euro.

Op de Brink, de avond voor de Boekenmarkt

Buiten de boekenmarkt om was Deventer ook gewoon leuk. We zijn het hele weekend gebleven. Het is een prachtige Hanzestad. In de 14^e eeuw al verwierf Deventer deze titel. De stad staat vol historische pandjes (Bergkwartier). De Brink, een oergezellig plein met daarop de Waag (uit 1528), kun je niet ontlopen. De Lebuinuskerk uit de 15^e eeuw torent uit boven de stad en is van verre zichtbaar.

Plouf en ik mochten in het Finch boutique hotel slapen, gelegen tussen het treinstation en het mooie centrum. Een ideale locatie dus. Ze hebben daar een fijne, gastvrije lobby en mooie kamers waar honden gewoon welkom zijn. Plouf ligt altijd als eerste op het bed om snel haar nieuwe territorium af te bakenen. We kiezen altijd kamers met extra grote bedden, anders pas ik er niet bij.

Ook in het restaurant van Huis Vermeer mogen honden aansluiten tijdens het eten. Plouf ging daar op haar gemak op de koele vloer liggen. Ze bedelt nooit, want ze weet dat ze op enig moment toch wel het een of ander toegestopt krijgt onder tafel.

Toen het lekker ruikende kaasplateau werd opgediend kon ze het toch niet laten om overeind te komen om zeker te stellen dat ze niet vergeten zou worden. Ze is vooral gek op blauwe kaas, zoals Roquefort en Bleu d’Auvergne.

Het liep goed met de verkoop van ons boek in Deventer. Het valt niet mee om op te vallen tussen meer dan 100.000 mensen. Maar met een vrolijk kwispelende, wollige, spierwitte en goedlachse Plouf aan mijn zijde, lukte dat toch uitermate goed. Na de blessure die ze in juni had opgelopen, was dit een mooi moment om de pootjes weer eens te strekken.

En haar boek, óns boek? Dat is ook te verkrijgen via de (online) boekhandel of, met handtekening en pootafdruk, via het mailadres plouf@ecritures.nu.

De braafste hond

Publiekswinnaar

In de maand mei deed Plouf mee aan de door de Raad van Beheer georganiseerde verkiezing van braafste kantoorhond van Nederland. De eerste ronde bestond uit stemmen. Van de meer dan 200 deelnemende honden behaalde Plouf het hoogste aantal. Een publiekswinnaartje dus! Daarmee had ze in ieder geval de titel van braafste kantoorhond van provincie Utrecht te pakken. Trots poseerde ze vervolgens voor de ingang van haar werkplek: de Kromhoutkazerne in Utrecht. Al snel werd de foto op LinkedIn meer dan 80.000 keer bekeken.

Het maken van de foto was overigens wel een uitdaging. Zo’n helm is niet gemaakt voor een hondenhoofdje en Plouf moest heel stil blijven zitten om er stoer uit te zien. Doordat er steeds meer mensen kwamen kijken naar dit bijzondere tafereel werd haar aandacht flink afgeleid. Om de haverklap stond de helm scheef.

Een jury ging na de stemming bepalen wie van de twaalf provinciewinnaars de landelijke winnaar zou worden. We hebben echter niets meer van de Raad van Beheer vernomen na die eerste (publieks)ronde. We hadden eigenlijk nog wel wat vragen verwacht want hoe komt een jury anders tot een oordeel? Ineens werd er een winnaar bekendgemaakt via social media. Jack uit Friesland was de gelukkige. Een mooie hond, een lieve hond die zich ook nog eens volop inzet voor de cliënten van het verzorgingshuis waar hij werkt. Een prachtige keuze dus.

Niet getreurd. Plouf had ontzettend veel stemmen. Dank daarvoor. En ze was erg druk met allerlei andere activiteiten, niet in de laatste plaats met haar eigen boeklancering. ‘Hulphond met een missie’ was verschenen.

‘Hulphond met een missie’

De maand juni stond in het teken van veel boekpresentaties. We kregen via social media leuke foto’s van honden die het boek aan het lezen waren. Zo verschenen er serieus kijkende honden met een bril, of honden achter een leestafel. Al snel was de eerste druk van het boek uitverkocht. Inmiddels is een tweede oplage van de tweede druk onderweg. De aanvoer naar de (online) boekhandel kost altijd even tijd wanneer het uitverkocht is, maar het boek is gelukkig ook via de link van Plouf rechtstreeks bij ons te bestellen.

Plouf mocht aan het begin van de maand het boek zelf aanbieden aan vice-admiraal Jan Willem Hartman, commandant van COMMIT. Dat is het commando materieel en IT van Defensie op de Kromhoutkazerne. Plouf kreeg een eigen stoel aan tafel en de admiraal had spontaan een hertengewei voor haar meegenomen. Een paar dagen later mocht ik een lezing over het boek verzorgen voor collega’s van COMMIT. Die presentatie ging over militaire en humanitaire missies, over PTSS en de rol en het (leuke) leven van Plouf als hulphond.

Op mijn verjaardag (14 juni) werd in Elst in het kader van 80 jaar bevrijding een veteranenmiddag georganiseerd vanuit VeteranenOverbetuwe. Ook daar waren Plouf en ik te gast, samen met veteranen uit de gemeente, burgemeester Patricia Hoytink-Roubos, alsmede wethouders en raadsleden. Na een presentatie over het boek was er ruimte om de burgemeester een exemplaar te overhandigen.

Plouf bekeek het allemaal van een afstandje en had meer interesse in de koele grasvelden buiten de Herenboerderij en in het dinerbuffet.

Lancering in Nijmegen

Op 26 juni vond bij boekhandel Dekker v.d. Vegt in Nijmegen de grote boeklancering plaats. Plouf had een paar dagen eerder de kruisband van haar linker achterpoot gescheurd, maar ze was er wel bij. Voorlopig moet ze heel rustig aan doen. Binnenkort heeft ze een afspraak met de orthopeed.

Aankondiging boekpresentatie in Nijmegen

Er kwamen zowel mensen als honden naar de presentatie in Nijmegen. Het eerste deel van de avond bestond uit een getuigenis over mijn missies en over Plouf. Daarna werden er boeken uitgereikt aan Diana van de Louw, de instructrice van Plouf, en aan Gijs Wanders, die mij ruim een jaar geleden het laatste duwtje had gegeven om dit boek daadwerkelijk te schrijven.

Na afloop hiervan nam Gijs het woord voor wat interactie met het publiek. De avond eindigde met een borrel en een signeersessie waarbij ook Plouf haar pootafdruk in ieder exemplaar mocht zetten.

Signeren is leuk. Ik mocht tientallen keren een klein verhaaltje op papier zetten en tegelijkertijd een kort gesprekje aangaan met een bekende of onbekende. Plouf lag erbij en keek af en toe op wanneer ze een iemand herkende.

Plons

Plouf vindt aandacht van mensen leuk. Die aandacht vormt een rode draad door het boek. Ze vraagt altijd netjes of ik het goed vind dat ze geaaid of geknuffeld wordt, en meestal mag het ook. Maar lekker in het water spelen met twee andere goldens, is misschien net iets leuker voor haar. Met haar blessure gaat dat voorlopig niet lukken helaas.

Eind juni zouden we voor een paar weken naar Zuid-Frankrijk gaan. Die vakantie gaat helaas niet door: Plouf kan de vliegtuigtrap niet eens op lopen. Voorlopig moet ze het doen met de foto op de cover van haar boek, waar ze blij kwispelend in de Middellandse Zee staat, met op de achtergrond, ver weg, het eiland Île du Levant. En ik ook.

Plouf heeft een boek geschreven

“Plouf heeft een boek geschreven.” Dat klinkt heel mooi maar het is natuurlijk niet helemaal waar. Het baasje van Plouf heeft het boek geschreven. Maar het gaat wel degelijk over haar, en het is vandaag verschenen.

Op de cover van het boek kijkt Plouf zo blij en vrolijk. Ze is helemaal in haar element in de Middellandse Zee, met op de achtergrond het eiland Île du Levant waar ze gewoonlijk haar zomers doorbrengt. Ze gaat dan niet teveel in de zon, maar juist vaak in het water. Op de foto op de achterflap kijkt ze een stuk serieuzer. Ze staat daar samen met mij op de Dam tijdens de Nationale Dodenherdenking, naast de koning en de koningin. Dat was in 2023.

Een jaar later was het moment nog plechtiger voor Plouf. Ze stond zelfverzekerd naast me, we waren live op televisie, en ik mocht in de Nieuwe Kerk de koning en de koningin toespreken. Ik sprak over humanitaire en militaire uitzendingen, over de tol die veteranen betaald hebben om bij te dragen aan vrede, vrijheid en veiligheid in de wereld. Ik sprak ook over Plouf en over de rol die zij vervult als hulphond.

‘Hulphond met een missie’ vertelt het verhaal erachter. Het gaat vooral over Plouf, over haar leven als hond en haar missie als hulphond. In een aantal hoofdstukken worden delen van buitenlandse missies beschreven waar ik aan heb deelgenomen. Van hoofdstuk tot hoofdstuk lees je hoe een posttraumatische stressstoornis zich ontwikkelt. Plouf is naderhand opgeleid om die PTSS te signaleren en te bestrijden.

Plouf is nagenoeg altijd bij me. Als ik ga squashen, ligt ze achter de ruit naar me te kijken. Wanneer ik wil duiken, gaat ze mee naar de waterkant of op de boot. Ze heeft inmiddels al heel wat musea bezocht in binnen- en buitenland. Ze reist vaak met het vliegtuig, naar de zee in Frankrijk en Spanje, of naar de sneeuw in Finland en Oostenrijk. Ze gedraagt zich keurig in restaurants, loopt netjes naast het winkelwagentje in de supermarkt en laat zich niet afleiden door de geur van lekker eten.

Plouf is altijd aan het werk, dag en nacht. Gelukkig krijgt ze ook voldoende rust en mag ze altijd en overal op bed slapen. Ze beleeft voldoende avonturen die voor haar ook heel leuk zijn. We doen niets samen waar zij niet gelukkig van wordt. Geen festivals, geen bioscoop, geen drukke en lawaaierige feesten. Geen vliegreizen die langer duren dan vier uur. Geen lange autoritten. Haar hondenleven is best een prima leven.

Plouf gaat ook mee naar het werk, iedere dag. Ze vindt het leuk om daar allemaal mensen te ontmoeten. Ze gaat dagelijks allerlei functionarissen langs om even een knuffel te halen. Ze vraagt wel altijd aan mij of het mag. En ze mag het eigenlijk altijd. Op kantoor kijken ze dan ook steeds uit naar haar komst. Mijn afwezigheid wordt minder opgemerkt dan die van haar. Wanneer een vergadering haar te lang duurt, in de regel na iets meer dan één uur, begint ze te protesteren. Collega’s zijn er dankbaar voor. Plouf doet overigens mee aan de landelijke verkiezing van de braafste kantoorhond van Nederland, die wordt georganiseerd door de Raad van Beheer. Tot en met 31 mei kun je via deze link nog op Plouf stemmen.

Een golden retriever, een boek, wat foto’s. Het is een mooi verhaal, een ode aan Plouf. Een hulphond wordt opgeleid omdat er een behoefte is, omdat ze hulp moet bieden. Er zit een heel verhaal achter want de cliënt van de hond is ergens in beperkt. Dat geldt ook voor mij. Plouf heft die beperking voor een groot deel op. Door haar lieve en zachtaardige karakter, haar behulpzaamheid en haar intelligentie, is ze echt een verrijking van mijn leven. We vechten samen tegen PTSS en slagen daar goed in. Ik heb weliswaar last van die die stoornis, maar ik heb ook Plouf.

Het boek is vanaf nu (of uiterlijk begin komende week) te verkrijgen in de (online) boekhandels of rechtstreeks via mij. De royalty’s worden integraal gedoneerd aan Stichting Bultersmekke Assistancedogs, één van de geaccrediteerde opleiders van deze fantastische honden. Bij hen vond ook de vorming van Plouf plaats. Op 26 juni houd ik samen met Plouf een presentatie over het boek bij boekhandel Dekker v.d. Vegt in Nijmegen. Indien je daarbij aanwezig wilt zijn en daar een boek wilt kopen, kun je je opgeven via het mailadres dat in de aankondiging staat. Zelfs Plouf zal daar signeren. We hebben speciaal een stempeltje laten maken met haar pootafdrukje en haar naam.

En al die aandacht die Plouf altijd krijgt? Ze vindt het allemaal prima, zolang ze ook maar af en toe gewoon hond mag zijn. Een tak in stukken bijten, met een andere golden retriever of labrador spelen, in het vieze gras rollen, zwemmen, lange wandelingen maken, soms even niet op haar gewicht letten, of door de modder struinen … dat moet ook allemaal kunnen. Zo vaak als het maar kan.

Reishond met beperkingen

Plouf is best vaak onderweg, soms over lange afstanden, wat regelmatiger over kortere. De beschrijving ‘reishond’ past dan ook nog steeds bij haar. Ze is pas in zeven landen geweest. Dat lijkt niet zo veel, maar dat komt doordat we iedere zomer graag naar dezelfde plek in Frankrijk terugkeren.

Onlangs verschenen er een tweetal reportages die in gang zijn gezet door Gijs Wanders en de stichting Onbekende Helden. Naast verschillende collega’s mochten ook Plouf en ik daar een rol in spelen. De ruim zestien minuten durende film en het artikel maakten veel (positieve) reacties los binnen mijn netwerk. Er kwamen ook veel vragen over de beperkingen waar je mee te maken krijgt wanneer je een hulphond hebt, en over de beperkingen van de hond zelf.

Beperking of verrijking

Laat ik voorop stellen: Plouf is voor mij geen beperking maar een verrijking. Daar waar ik eerst last had van restricties door PTSS, heft zij die voor een deel op. Een hond als deze verdient alle lof. In de Netflix-documentaire ‘Inside the mind of a dog’ wordt getoond hoe intelligent en sensitief honden zijn, en hoe dit ten dienste van de mens kan worden ingezet. Het bijzondere is evenwel dat lang niet iedereen positief reageert op de aanwezigheid van een hulphond. Sommige mensen reageren vanuit hun eigen ik of de functie die zij vervullen helaas negatief en zelfs weleens agressief. Dat zijn mensen die menen dat zij op persoonlijke titel de relatieve vrijheid die de hond geeft, toch weer in moeten perken.

Niet heel erg geïnteresseerd in de werken van Vincent van Gogh

In de wet is gelukkig veel vastgelegd over de rechten van hulphonden. Diverse VN en EU-verdragen voor de rechten van de mens, de wet voor de gelijke behandeling van gehandicapten en chronisch zieken, de Algemene Plaatselijke Verordeningen (APV) en zelfs art. 429quater van het Wetboek van Strafrecht zijn daar voorbeelden van. Als bezitter van een hulphond ben je echter geen handhaver en blijkt het soms lastig om je recht te doen gelden.

Openbare gelegenheden

Plouf en ik zijn gelukkig nog nooit geweigerd in een museum, niet in Nederland en niet in het buitenland. De mensen die daar werken zijn professionals en goed opgeleid. Wel wordt er af en toe gevraagd naar een ID-kaart van de hulphond. Dat vind ik terecht. We zijn nog nooit geweigerd in een vliegtuig. We vliegen veel met Transavia en dat loopt altijd erg soepel. Maar ook daar geldt dat de papieren wel in orde moeten zijn. Dat is wederom terecht.

Bij restaurants geef ik tijdens de reservering altijd aan dat er een hulphond meekomt. Dat is nooit een probleem geweest. Ook niet in restaurants met een Michelinster. Spontaan een restaurant binnenlopen is soms wat moeilijker. In de hoofdstad zijn we al een paar keer geweigerd. Na uitleg was het argument dan keer op keer dat het personeel natuurlijk weet dat hulphonden niet geweigerd mogen worden, maar dat enkel kleine hulphonden die op schoot passen worden geaccepteerd. Dit is in strijd met de (horeca) Hygiënecode van 2016. Het gebeurde onder andere een keer op het Rembrandtplein. Terwijl ik teleurgesteld wegliep kwam een medewerkster van het restaurant ernaast naar me toe. Ze had het gesprek opgevangen en vertelde me dat ik bij haar meer dan welkom was met een hulphond. Toen we dankbaar plaats namen aan tafel stond er binnen een minuut een bak met water klaar voor Plouf.

Een erg vervelend geval was dat van een boa die van mening was dat hij boven de APV stond. Hij bleef argumenteren dat Plouf niet welkom was in een openbaar park. Er zijn een paar dagen later weliswaar excuses gemaakt, maar op zo’n moment is het erg frustrerend. Of bij het Amsterdamse Victoria hotel, waar duidelijk werd gemaakt dat mijn gast en ik welkom waren, maar de hulphond niet. Toen ik dreigde met het inschakelen van politie die toevallig net voorbijkwam, haalde de man bakzeil en luidde zijn antwoord ‘voor deze ene keer’. Of het geval van een man op het strand die niet van honden hield en vond dat ik maar ergens anders moest gaan liggen en zwemmen. De opzichter van het gebied wist dat ik met de hond op het strand was. Ik bel hem altijd tevoren om dit soort gedoe met andere gasten te voorkomen. Ik stond in mijn recht en ik heb met het nodige geduld deze onaardige man toch nog vriendelijk uitgelegd dat Plouf een hulphond is, die zeer herkenbaar is aan haar hesje. Hij antwoordde dat hij het maar onzin vond. Toen meer mensen zich ermee gingen bemoeien, ben ik vertrokken.

Rechtvaardigen

Openbaar vervoer, de lift in een openbaar gebouw … het zijn plekken waar bepaalde mensen vinden dat ze hun ongezouten mening moeten geven over een hulphond. Soms vragen ze je om ergens anders te gaan zitten of staan. Vaak, heel vaak, ben je jezelf aan het rechtvaardigen. Het vervelende is dat het iedere dag wel een keer gebeurt, of zelfs vaker op een dag. Heel vaak gaat het goed gelukkig. Dat mag ook gezegd worden. In de supermarkt heb ik nog nooit last gehad van verwijten. Ik krijg weleens een vraag, er is soms een bedenkelijke blik, maar nooit een weigering of een vervelende opmerking. Ook als ik ga sporten is Plouf bij me. En iedereen op de sportclub vindt het mooi.

Daarnaast wordt mij iedere dag wel opnieuw gevraagd waarom ik een hulphond heb. Het is vaak uit interesse. Ik heb inmiddels geleerd om zonder enig gevoel te vertellen dat Plouf een PTSS-hond is, een veteranenhond, een traumahond. Dat mensen die je niet kent daarna doorvragen is niet heel netjes. Waar bemoeien ze zich mee? Velen hebben ook een mening klaar, een advies of zelfs een therapie voorhanden. Gebeurt dit af en toe, dan is dat nog wel te behappen. Maar, zonder gekkigheid, het gebeurt weleens tot twintig keer per dag. Het resultaat ervan is dat je wat beperkter wordt in je vrijheid, omdat je er steeds vaker voor kiest om niet op pad te gaan om die blikken en vragen te voorkomen. Bij mijn vorige werkgever hadden we er iets moois op bedacht. Op kantoor droeg Plouf geen hulphonddekje. Alle collega’s wisten wat haar rol was, zijzelf ook, en de vele bezoekers dachten dat ze de kantoorhond was.

Samen welkom in de collegebanken op de VU

Plasangst

Eén van de angsten van een hulphondbezitter is toch wel dat het dier op enig moment moet plassen, en het dan ook spontaan doet. Je hebt niet alles in de hand. Plouf heeft dat nooit in een gebouw gedaan gelukkig. De eerste keer dat ik met haar naar een museum ging hield ik mijn hart vast. We bezochten het Rijksmuseum in Amsterdam. Ik raakte in gesprek met een suppoost die me complimenteerde over het gedrag van Plouf. Ik gaf hem toe dat mijn grootste vrees was dat ze zou plassen op de mooie vloer. Ik heb dan ook altijd doekjes bij me voor het geval dat. Hij lachte het weg en vertelde mij iets heel moois. ‘Dan haal ik gewoon een dweil en ruim ik het op’, was zijn antwoord. Prachtig!

Ik heb het wel anders meegemaakt. Onlangs werd mij bij een overheidsgebouw waar ik aan het werk was, verteld dat een hulphond niet mocht plassen op een enorm grasveld. In een prachtig aangelegde tuin als die van Paleis Het Loo of een historisch park als bij het Château van Versailles, was dat niet eens onderwerp van discussie. Een opruimplicht van hondenpoep vind ik overigens wel terecht, voor zover degene die een hulphond heeft dat ook zelf kan doen. Dat is namelijk niet altijd het geval.

Het lijkt soms op pesten, en het is nog strafbaar ook. Ik ben best mondig, maar het is op den duur erg vermoeiend om telkens weer in de verdediging te moeten schieten omdat je met een hulphond loopt. Het moment dat ik een keer aangifte doe wegens discriminatie komt helaas steeds dichterbij. Plouf heeft meerdere malen ten overstaan van het hele land naast de koning en de koningin gestaan. Die vinden dat goed, leuk zelfs. Wat halen al die andere mensen zich in het hoofd?

Plouf en het koningspaar op de Dam in 2023

Plouf, het koningspaar en de minister-president in 2024

Puppy-ogen

Gelukkig gaat het vaker goed dan fout. Veel mensen willen Plouf zelfs aaien. Het zijn echter de keren dat je jezelf moet rechtvaardigen die de meeste energie kosten. Plouf zelf merkt niet zo veel van het soms stijlloze gedrag van mensen. Ze is altijd samen met mij en op dat soort momenten scherm ik haar af. De aanval komt af en toe uit een onverwachte hoek. Maar zolang de wet ons beschermt en de meeste mensen leuk, lief en positief op haar en ons reageren, blijven we samen ontdekken en reizen.

Een moment van spel en ontspanning in de Oostenrijkse bergen

Daarbij houd ik wel rekening met háár beperkingen, want die zijn er. Zo houdt ze niet van warmte en ook niet van hard lawaai. Wandelen vindt ze fijn, maar niet urenlang. Ze heeft af en toe een momentje van rust nodig. En wanneer we noodgedwongen lang onderweg zijn, houden we regelmatig een pauze. Daarnaast wil ze vooral zwemmen, zodra het maar mogelijk is. Ze wil dan even gewoon hond zijn, en niet altijd in de rol van de alerte hulphond zitten. Een hond is geen machine en met de band die wij samen hebben, is het geven en nemen.

Haar eigen beperkingen respecteer ik. Dat anderen haar en mij onrechtmatig proberen te beperken in haar werk, snap ik niet. Wees eerlijk, als je naar die zwarte puppy-ogen met die witte wimpers kijkt, hoe haal je het dan in je hoofd om, los van wat er in de wet staat, haar ook maar iets te weigeren?